Kratownice
Kratownica składa się z prętów połączonych przegubowo na obu końcach i obciążonych w węzłach, więc każdy pręt przenosi tylko siłę normalną. Ten program buduje kratownicę Warrena z dwóch list, ręcznie sprawdza siłę w każdym pręcie, a na koniec generuje w pętli kratownice dowolnej wielkości.
import { DofID, LinearStaticSolver } from '@edubeam/fem'
const solver = new LinearStaticSolver()
const { domain } = solver
domain.createMaterial(1, { e: 210e9, g: 81e9 })
domain.createCrossSection(1, { a: 1e-3, iy: 1e-6, k: 1e32 })
// Kratownica Warrena: rozpiętość 9 m, wysokość 1,8 m, pas dolny A-B-C-D, pas górny E-F-G
const nodes: [string, number, number, DofID[]][] = [
['A', 0, 0, [DofID.Dx, DofID.Dz]],
['B', 3, 0, []],
['C', 6, 0, []],
['D', 9, 0, [DofID.Dz]],
['E', 1.5, -1.8, []],
['F', 4.5, -1.8, []],
['G', 7.5, -1.8, []],
]
for (const [label, x, z, support] of nodes) {
domain.createNode(label, [x, 0, z], support)
}
// Każda etykieta podaje dwa węzły pręta. Przeguby na obu końcach: tylko siła osiowa.
const bars = ['AB', 'BC', 'CD', 'EF', 'FG', 'AE', 'EB', 'BF', 'FC', 'CG', 'GD']
const members = bars.map((bar) =>
domain.createBeam2D(bar, [bar[0], bar[1]], 1, 1, [true, true])
)
const lc = solver.loadCases[0]
for (const top of ['E', 'F', 'G']) {
lc.createNodalLoad(top, { [DofID.Dz]: 8e3 }) // 8 kN w dół
}
solver.solve()
for (const bar of members) {
const n = bar.computeNormalForceAt(lc, 0) / 1e3
console.log(bar.label, n.toFixed(2), n > 0 ? 'tension' : 'compression')
}
AB 10.00 tension
BC 16.67 tension
CD 10.00 tension
EF -13.33 compression
FG -13.33 compression
AE -15.62 compression
EB 5.21 tension
BF -5.21 compression
FC -5.21 compression
CG 5.21 tension
GD -15.62 compression
Siła normalna w pręcie jest stała, więc wystarczy ją odczytać w x = 0. Dwuliterowe etykiety służą jednocześnie za pary węzłów: bar[0] i bar[1].
Sprawdzenie ręczne
Każda podpora przejmuje połowę z 24 kN, czyli 12 kN. Przetnij kratownicę i ułóż równanie momentów względem węzła leżącego naprzeciw przeciętego pręta, jak w metodzie Rittera:
| Pręt | Równanie | Siła |
|---|---|---|
| BC, pas dolny | momenty względem F: | 16,67 kN, rozciąganie |
| EF, pas górny | momenty względem B: | 13,33 kN, ściskanie |
| AE, krzyżulec skrajny | węzeł A: | 15,62 kN, ściskanie |
| EB, krzyżulec | siła tnąca w przedziale, kN: | 5,21 kN, rozciąganie |
Przekrój prętów nie zmienia sił w kratownicy statycznie wyznaczalnej; decyduje tylko o tym, jak bardzo przemieszczają się węzły. Rysunek powyżej korzysta z innego przekroju, tego z aplikacji EduBeam, i daje te same siły.
Dowolna liczba przedziałów
Aby generować kratownice, do zadań albo do analizy parametrycznej, buduj węzły i pręty w pętli, przedział po przedziale. Przy panels = 3 otrzymasz kratownicę z początku strony, a program wypisze te same siły; zmień panels, w i h, by otrzymać inną.
import { type Beam2D, DofID, LinearStaticSolver } from '@edubeam/fem'
const solver = new LinearStaticSolver()
const { domain } = solver
domain.createMaterial(1, { e: 210e9, g: 81e9 })
domain.createCrossSection(1, { a: 1e-3, iy: 1e-6, k: 1e32 })
const lc = solver.loadCases[0]
const panels = 3 // liczba przedziałów pasa dolnego
const w = 3 // szerokość przedziału, m
const h = 1.8 // wysokość, m
// Węzły dolne b0, b1, … na podporze nieprzesuwnej i przesuwnej; węzły górne t0, t1, … pomiędzy nimi
for (let i = 0; i <= panels; i++) {
const ends = i === 0 ? [DofID.Dx, DofID.Dz] : i === panels ? [DofID.Dz] : []
domain.createNode(`b${i}`, [i * w, 0, 0], ends)
}
for (let i = 0; i < panels; i++) {
domain.createNode(`t${i}`, [(i + 0.5) * w, 0, -h])
lc.createNodalLoad(`t${i}`, { [DofID.Dz]: 8e3 })
}
const members: Beam2D[] = []
const bar = (a: string, b: string) =>
members.push(domain.createBeam2D(`${a}-${b}`, [a, b], 1, 1, [true, true]))
for (let i = 0; i < panels; i++) {
bar(`b${i}`, `b${i + 1}`) // pas dolny
bar(`b${i}`, `t${i}`) // krzyżulec w górę
bar(`t${i}`, `b${i + 1}`) // krzyżulec w dół
if (i > 0) bar(`t${i - 1}`, `t${i}`) // pas górny
}
solver.solve()
for (const m of members) {
console.log(m.label, (m.computeNormalForceAt(lc, 0) / 1e3).toFixed(2))
}
Czas obliczeń szybko rośnie z wielkością modelu: kilkadziesiąt przedziałów to jeszcze nie problem, zob. Wielkość modelu. Aby narysować każdą wygenerowaną kratownicę, z odpowiedziami lub bez, zob. stronę Zadania i kolokwia biblioteki @edubeam/plot.
Na co zwrócić uwagę
- Przeguby na każdym końcu pręta. Każdy węzeł może się wtedy swobodnie obracać, a solver podaje jego obrót jako 0. Moment przyłożony w takim węźle nie ma czym zostać przeniesiony i obliczenia się nie udają.
- Obciążenia w węzłach. Obciążenie przyłożone na długości pręta zginałoby go: byłby to wtedy pręt belkowy, a nie pręt kratownicy, i miałby wykres momentów.
Samouczek: kratownica płaska buduje kratownicę w aplikacji EduBeam, a strona Element kratownicy wyprowadza sztywność pręta.