Samouczek: rama trójprzegubowa
Zamodelujesz ramę portalową z przegubem w środku rygla, odczytasz reakcje i wykresy, a potem sprawdzisz ręcznie każdą liczbę, łącznie z ugięciem przegubu.
- Czas: około 15 minut.
- Przygotuj: EduBeam otwarty w drugiej karcie przeglądarki, na komputerze z myszą i klawiaturą. Jeśli jeszcze nie pracowałeś w EduBeamie, zacznij od Szybkiego startu albo samouczka Belka pochyła.
- Wymagana wiedza: równowaga ramy i rozpatrywanie części odciętych. Nieobowiązkowe sprawdzenie ugięcia korzysta z metody obciążenia jednostkowego (zasady prac wirtualnych).
- Jednostki: SI. Plakietka jednostek w prawym dolnym rogu widoku powinna pokazywać
m m² kN kNm MPa. Jeśli widzisz na niej stopy i kipy, kliknij ją i w polu Układ jednostek wybierz SI (metryczny).
Czego się nauczysz
- rysować ramę myszą jako jedną linię łamaną,
- wstawiać przegub wewnątrz pręta za pomocą pól Przeguby końcowe,
- wyznaczać rozpór z warunku w przegubie i odczytywać znak w prętach narysowanych w różnych kierunkach.
Zadanie
- Dwa słupy o wysokości 4 m, podparte przegubowo u podstaw (węzły 1 i 5), w rozstawie 8 m.
- Na górze poziomy rygiel od węzła 2 do węzła 4, z przegubem w środku rozpiętości, w węźle 3.
- Obciążenie równomierne kN/m na całym ryglu.
- Stal, GPa, i m⁴ (IPE 300) we wszystkich prętach.
| Węzeł | x (m) | z (m) | |
|---|---|---|---|
| 1 | 0 | 0 | podpora przegubowa |
| 2 | 0 | −4 | naroże |
| 3 | 4 | −4 | przegub w ryglu |
| 4 | 8 | −4 | naroże |
| 5 | 8 | 0 | podpora przegubowa |
Oś z jest skierowana w dół, więc głowice słupów są na poziomie .
Czy jest statycznie wyznaczalna? Dwie podpory przegubowe dają cztery reakcje. Trzy równania równowagi i warunek w przegubie to razem cztery równania: tak.
Zbuduj model
Materiał i przekrój
- Na pasku aplikacji kliknij Wyczyść model, zaznacz Usuń materiały i Usuń przekroje i kliknij Potwierdź. Węzły i elementy będą znów numerowane od 1.
- Zakładka Materiały → Biblioteka materiałów → + w wierszu Stal (S235), a potem Anuluj, aby zamknąć bibliotekę.
- Zakładka Przekroje → Dodaj przekrój. Jako Iy wpisz
8,356e-5, w polach Pole, Wysokość i Współczynnik ścinania zostaw1i kliknij Dodaj przekrój.
Przy polu 1 m² pręty praktycznie się nie skracają ani nie odkształcają postaciowo, co zakłada ręczne obliczenie ugięcia. Siły przekrojowe ramy statycznie wyznaczalnej w ogóle nie zależą od , ani .
Narysuj ramę
- Zakładka Elementy → drugi przycisk Dodaj element, ten z ikoną kursora.
- Kliknij (0, 0), (0, −4), (4, −4), (8, −4) i (8, 0). Każde kliknięcie dodaje kolejny węzeł i łączy go z poprzednim; kliknięcia są przyciągane do siatki.
- Naciśnij Esc, aby zakończyć rysowanie, a potem F, aby dopasować widok.
Masz teraz węzły od 1 do 5 i elementy od 1 do 4, ponumerowane w kolejności rysowania, tak jak na rysunkach na tej stronie. Porównaj tabelę Węzły z tabelą powyżej i popraw współrzędne, które nie trafiły.
Podpory i przegub
- Kliknij węzeł 1 → Podpory węzła → symbol Przegub. To samo zrób z węzłem 5.
- W tabeli Elementy znajdź element 2, od węzła 2 do węzła 3, i zaznacz drugie z jego pól Przeguby końcowe, czyli przegub na jego końcu, w węźle 3.


Jeden przegub wystarczy. Element 3 jest wtedy jedynym prętem połączonym sztywnie z węzłem 3, więc żaden moment nie może do niego w tym miejscu przejść. Zaznaczenie także początku elementu 3 niczego nie zmienia.
Obciążenie
- Zakładka Obciążenia → Dodaj obciążenie elementu.
- Typ obciążenia Obciążenie równomiernie rozłożone, Element
2,fz = 10. Kliknij Dodaj obciążenie elementu. - Powtórz to dla elementu 3.
Dodatnie fz działa w dół. Rygiel jest poziomy, więc pole LCS (lokalny układ współrzędnych) nie ma tu znaczenia.
Wyniki
W opcjach wyświetlania w prawym górnym rogu widoku (pokazuje je i ukrywa ikona koła zębatego) od początku są włączone Kształt odkształcony, My (x) i Reakcje. Zaznacz N (x) i Vz (x), aby zobaczyć resztę, albo odznacz niektóre, aby oglądać jeden wykres naraz. EduBeam opisuje je w kN i kNm z dwoma miejscami po przecinku.
- Przy każdej podstawie widać
40,00w górę i20,00do środka. - Moment zginający ma wartość
-80,00w obu narożach i nie ma etykiety w przegubie, gdzie jest zerowy. EduBeam rysuje go po stronie rozciąganej, tu na zewnątrz ramy. - Siła normalna jest wszędzie ujemna:
-40,00w słupach,-20,00w ryglu. Wszystkie cztery pręty są ściskane. - Zakładka Wyniki → Wyniki węzłowe: przegub (węzeł 3) przemieszcza się w dół o =
4,2554 · 10⁻² m, czyli o 42,55 mm; tę samą wartość widać w przegubie w widoku na rysunku u góry.
Sprawdź ręcznie
Reakcje pionowe. Z symetrii każda podstawa przejmuje połowę z 80 kN:
Reakcje poziome. Przetnij ramę w przegubie i dla lewej połowy zapisz sumę momentów względem węzła 3, w którym moment jest zerowy:
Obie podpory pchają ramę do środka siłą 20 kN. Bez tego rozporu, który dają podpory nieprzesuwne, rama nie mogłaby stać: słupy rozjechałyby się na boki, a przegub by opadł.
| Wielkość | Wzór | Ręcznie | EduBeam |
|---|---|---|---|
| Reakcje pionowe | 40 kN | 40,00 | |
| Reakcje poziome | z | 20 kN | 20,00 |
| Momenty w narożach, węzły 2 i 4 | 80 kNm, rozciągane włókna zewnętrzne | −80,00 | |
| Moment w przegubie, węzeł 3 | 0 | brak etykiety | |
| w słupach | −40 kN | −40,00 | |
| w ryglu | −20 kN | −20,00 | |
| w słupach | ±20 kN | −20,00; 20,00 | |
| w ryglu w węzłach 2, 3, 4 | 40; 0; −40 kN | 40,00; brak etykiety; −40,00 |
Oba słupy przenoszą tę samą siłę tnącą z przeciwnymi znakami, −20 kN w elemencie 1 i +20 kN w elemencie 4, ponieważ osie lokalne każdego elementu wynikają z kierunku, w którym go narysowano: element 1 w górę, element 4 w dół. Zamień węzły jednego słupa, a jego znak się odwróci. Dlaczego tak jest, wyjaśnia strona Układ współrzędnych i konwencje znaków.
W ryglu kNm, gdzie mierzy się od węzła 2. Moment jest zerowy w przegubie i nigdzie nie jest dodatni: na całej długości rygla rozciągane są włókna górne. Siła tnąca jest zerowa dokładnie w przegubie, więc właśnie tam moment osiąga ekstremum.
Ugięcie przegubu z zasady prac wirtualnych
Przyłóż w węźle 3 siłę jednostkową skierowaną w dół. Daje ona reakcje i moment , który rośnie od 0 u podstawy do 2 w narożu i maleje z powrotem do 0 w przegubie, z rozciąganymi włóknami zewnętrznymi, tak jak rzeczywisty moment . Scałkuj po czterech prętach:
Przy kNm²:
To 42,55 mm, które EduBeam podaje jako 4,2554 · 10⁻² m. Czwórka na ostatnim miejscu to drobne skrócenie i odkształcenie postaciowe, na które pole 1 m² jeszcze pozwala, a których obliczenie ręczne nie uwzględnia. Przy rzeczywistym polu IPE 300, cm², i środniku jako polu ścinania (współczynnik ścinania 0,40) pręty skracają się i odkształcają postaciowo bardziej, a przegub obniża się o 43,7 mm, czyli o około 3 % więcej.
Eksperymentuj
Zmieniaj jedną rzecz naraz, przewidź wynik i dopiero wtedy sprawdź. Ctrl+Z cofa każdą zmianę.
Odznacz przegub. Rama staje się jednokrotnie statycznie niewyznaczalna. Rozpór spada o połowę, do 10 kN, momenty w narożach maleją do −40 kNm, a w środku rozpiętości rygla pojawia się moment dodatni 40 kNm. Węzeł 3 obniża się teraz tylko o 12,16 mm zamiast o 42,55 mm. Teraz liczą się też przekroje: daj ryglowi sztywniejszy przekrój niż słupom, a momenty w narożach wzrosną.
Utwierdź podstawy. Nadaj węzłom 1 i 5 symbol Utwierdzenie. Rozpór rośnie do 30 kN, a u podstaw pojawiają się momenty 40 kNm (EduBeam pokazuje 39,99, bo słupy minimalnie się skracają), ale momenty w narożach pozostają równe 80 kNm. Z symetrii siła tnąca w przegubie jest zerowa, więc każda połowa rygla nadal pracuje jak wspornik o długości 4 m wychodzący z naroża: kNm.
Pchnij ramę w bok. Wróć do podpór przegubowych i dodaj w węźle 2 obciążenie węzłowe Fx = 10 kN. Reakcje tracą symetrię: 35 kN i 45 kN w górę, 15 kN i 25 kN poziomo. Sprawdź je tymi samymi trzema równaniami i warunkiem ; obciążenie w węźle 2 nie ma ramienia względem węzła 3. Moment w lewym narożu spada do −60 kNm, a w lewej połowie rygla pojawia się niewielki moment dodatni, 1,25 kNm w odległości 0,5 m od przegubu.
Dodaj drugi przegub. Zaznacz także przegub na początku elementu 2, w węźle 2. Dwa przeguby w ryglu opartym na dwóch słupach podpartych przegubowo tworzą mechanizm. EduBeam nie pokazuje wyników, wyświetla komunikat Przeguby w węzłach 2, 3 pozwalają konstrukcji się poruszać. i animuje ruch.
Co dalej
Ćwicz: ramy trójprzegubowe
Ta sama rama pod nowymi obciążeniami, w tym pod siłą poziomą, z natychmiastowym sprawdzaniem odpowiedzi. Zacznij od zadania H2048; po kolejne zostaw zaznaczony tylko typ Rama trójprzegubowa i naciśnij Nowe zadanie.
Dalej: kratownica płaska
Dziewięć prętów połączonych przegubowo: metoda równoważenia węzłów, metoda Rittera, pręt zerowy i ugięcie z zasady prac wirtualnych.