Samouczek: rama trójprzegubowa

Zamodelujesz ramę portalową z przegubem w środku rygla, odczytasz reakcje i wykresy, a potem sprawdzisz ręcznie każdą liczbę, łącznie z ugięciem przegubu.

  • Czas: około 15 minut.
  • Przygotuj: EduBeam otwarty w drugiej karcie przeglądarki, na komputerze z myszą i klawiaturą. Jeśli jeszcze nie pracowałeś w EduBeamie, zacznij od Szybkiego startu albo samouczka Belka pochyła.
  • Wymagana wiedza: równowaga ramy i rozpatrywanie części odciętych. Nieobowiązkowe sprawdzenie ugięcia korzysta z metody obciążenia jednostkowego (zasady prac wirtualnych).
  • Jednostki: SI. Plakietka jednostek w prawym dolnym rogu widoku powinna pokazywać m m² kN kNm MPa. Jeśli widzisz na niej stopy i kipy, kliknij ją i w polu Układ jednostek wybierz SI (metryczny).

Czego się nauczysz

  • rysować ramę myszą jako jedną linię łamaną,
  • wstawiać przegub wewnątrz pręta za pomocą pól Przeguby końcowe,
  • wyznaczać rozpór z warunku w przegubie i odczytywać znak w prętach narysowanych w różnych kierunkach.
Gotowa rama: 10 kN/m na ryglu, podpory przegubowe w węzłach 1 i 5, przegub w węźle 3−80−804 m4 m8 m4 mq = 10 kN/m2040204012345
Gotowa rama: 10 kN/m na ryglu, podpory przegubowe w węzłach 1 i 5, przegub w węźle 3Otwórz w EduBeamie

Zadanie

  • Dwa słupy o wysokości 4 m, podparte przegubowo u podstaw (węzły 1 i 5), w rozstawie 8 m.
  • Na górze poziomy rygiel od węzła 2 do węzła 4, z przegubem w środku rozpiętości, w węźle 3.
  • Obciążenie równomierne kN/m na całym ryglu.
  • Stal, GPa, i  m⁴ (IPE 300) we wszystkich prętach.
Węzełx (m)z (m)
100podpora przegubowa
20−4naroże
34−4przegub w ryglu
48−4naroże
580podpora przegubowa

Oś z jest skierowana w dół, więc głowice słupów są na poziomie .

Czy jest statycznie wyznaczalna? Dwie podpory przegubowe dają cztery reakcje. Trzy równania równowagi i warunek w przegubie to razem cztery równania: tak.

Zbuduj model

Materiał i przekrój

  1. Na pasku aplikacji kliknij Wyczyść model, zaznacz Usuń materiały i Usuń przekroje i kliknij Potwierdź. Węzły i elementy będą znów numerowane od 1.
  2. Zakładka Materiały → Biblioteka materiałów → + w wierszu Stal (S235), a potem Anuluj, aby zamknąć bibliotekę.
  3. Zakładka Przekroje → Dodaj przekrój. Jako Iy wpisz 8,356e-5, w polach Pole, Wysokość i Współczynnik ścinania zostaw 1 i kliknij Dodaj przekrój.

Przy polu 1 m² pręty praktycznie się nie skracają ani nie odkształcają postaciowo, co zakłada ręczne obliczenie ugięcia. Siły przekrojowe ramy statycznie wyznaczalnej w ogóle nie zależą od , ani .

Narysuj ramę

  1. Zakładka Elementy → drugi przycisk Dodaj element, ten z ikoną kursora.
  2. Kliknij (0, 0), (0, −4), (4, −4), (8, −4) i (8, 0). Każde kliknięcie dodaje kolejny węzeł i łączy go z poprzednim; kliknięcia są przyciągane do siatki.
  3. Naciśnij Esc, aby zakończyć rysowanie, a potem F, aby dopasować widok.

Masz teraz węzły od 1 do 5 i elementy od 1 do 4, ponumerowane w kolejności rysowania, tak jak na rysunkach na tej stronie. Porównaj tabelę Węzły z tabelą powyżej i popraw współrzędne, które nie trafiły.

Podpory i przegub

  1. Kliknij węzeł 1 → Podpory węzła → symbol Przegub. To samo zrób z węzłem 5.
  2. W tabeli Elementy znajdź element 2, od węzła 2 do węzła 3, i zaznacz drugie z jego pól Przeguby końcowe, czyli przegub na jego końcu, w węźle 3.

Tabela Elementy: element 2 ma zaznaczony przegub na końcu, w węźle 3

Jeden przegub wystarczy. Element 3 jest wtedy jedynym prętem połączonym sztywnie z węzłem 3, więc żaden moment nie może do niego w tym miejscu przejść. Zaznaczenie także początku elementu 3 niczego nie zmienia.

Obciążenie

  1. Zakładka Obciążenia → Dodaj obciążenie elementu.
  2. Typ obciążenia Obciążenie równomiernie rozłożone, Element 2, fz = 10. Kliknij Dodaj obciążenie elementu.
  3. Powtórz to dla elementu 3.

Dodatnie fz działa w dół. Rygiel jest poziomy, więc pole LCS (lokalny układ współrzędnych) nie ma tu znaczenia.

Wyniki

W opcjach wyświetlania w prawym górnym rogu widoku (pokazuje je i ukrywa ikona koła zębatego) od początku są włączone Kształt odkształcony, My (x) i Reakcje. Zaznacz N (x) i Vz (x), aby zobaczyć resztę, albo odznacz niektóre, aby oglądać jeden wykres naraz. EduBeam opisuje je w kN i kNm z dwoma miejscami po przecinku.

  • Przy każdej podstawie widać 40,00 w górę i 20,00 do środka.
  • Moment zginający ma wartość -80,00 w obu narożach i nie ma etykiety w przegubie, gdzie jest zerowy. EduBeam rysuje go po stronie rozciąganej, tu na zewnątrz ramy.
  • Siła normalna jest wszędzie ujemna: -40,00 w słupach, -20,00 w ryglu. Wszystkie cztery pręty są ściskane.
  • Zakładka Wyniki → Wyniki węzłowe: przegub (węzeł 3) przemieszcza się w dół o  = 4,2554 · 10⁻² m, czyli o 42,55 mm; tę samą wartość widać w przegubie w widoku na rysunku u góry.

Sprawdź ręcznie

Reakcje pionowe. Z symetrii każda podstawa przejmuje połowę z 80 kN:

Reakcje poziome. Przetnij ramę w przegubie i dla lewej połowy zapisz sumę momentów względem węzła 3, w którym moment jest zerowy:

Obie podpory pchają ramę do środka siłą 20 kN. Bez tego rozporu, który dają podpory nieprzesuwne, rama nie mogłaby stać: słupy rozjechałyby się na boki, a przegub by opadł.

WielkośćWzórRęcznieEduBeam
Reakcje pionowe40 kN40,00
Reakcje poziomez 20 kN20,00
Momenty w narożach, węzły 2 i 480 kNm, rozciągane włókna zewnętrzne−80,00
Moment w przegubie, węzeł 30brak etykiety
w słupach−40 kN−40,00
w ryglu−20 kN−20,00
w słupach±20 kN−20,00; 20,00
w ryglu w węzłach 2, 3, 440; 0; −40 kN40,00; brak etykiety; −40,00

Oba słupy przenoszą tę samą siłę tnącą z przeciwnymi znakami, −20 kN w elemencie 1 i +20 kN w elemencie 4, ponieważ osie lokalne każdego elementu wynikają z kierunku, w którym go narysowano: element 1 w górę, element 4 w dół. Zamień węzły jednego słupa, a jego znak się odwróci. Dlaczego tak jest, wyjaśnia strona Układ współrzędnych i konwencje znaków.

W ryglu kNm, gdzie mierzy się od węzła 2. Moment jest zerowy w przegubie i nigdzie nie jest dodatni: na całej długości rygla rozciągane są włókna górne. Siła tnąca jest zerowa dokładnie w przegubie, więc właśnie tam moment osiąga ekstremum.

Ugięcie przegubu z zasady prac wirtualnych

Przyłóż w węźle 3 siłę jednostkową skierowaną w dół. Daje ona reakcje i moment , który rośnie od 0 u podstawy do 2 w narożu i maleje z powrotem do 0 w przegubie, z rozciąganymi włóknami zewnętrznymi, tak jak rzeczywisty moment . Scałkuj po czterech prętach:

Przy kNm²:

To 42,55 mm, które EduBeam podaje jako 4,2554 · 10⁻² m. Czwórka na ostatnim miejscu to drobne skrócenie i odkształcenie postaciowe, na które pole 1 m² jeszcze pozwala, a których obliczenie ręczne nie uwzględnia. Przy rzeczywistym polu IPE 300, cm², i środniku jako polu ścinania (współczynnik ścinania 0,40) pręty skracają się i odkształcają postaciowo bardziej, a przegub obniża się o 43,7 mm, czyli o około 3 % więcej.

Eksperymentuj

Zmieniaj jedną rzecz naraz, przewidź wynik i dopiero wtedy sprawdź. Ctrl+Z cofa każdą zmianę.

Odznacz przegub. Rama staje się jednokrotnie statycznie niewyznaczalna. Rozpór spada o połowę, do 10 kN, momenty w narożach maleją do −40 kNm, a w środku rozpiętości rygla pojawia się moment dodatni 40 kNm. Węzeł 3 obniża się teraz tylko o 12,16 mm zamiast o 42,55 mm. Teraz liczą się też przekroje: daj ryglowi sztywniejszy przekrój niż słupom, a momenty w narożach wzrosną.

Bez przegubu: mniejszy rozpór, dwa razy mniejsze momenty w narożach i moment dodatni w środku rozpiętości−4040−40q = 10 kN/m1040104012345
Bez przegubu: mniejszy rozpór, dwa razy mniejsze momenty w narożach i moment dodatni w środku rozpiętościOtwórz w EduBeamie

Utwierdź podstawy. Nadaj węzłom 1 i 5 symbol Utwierdzenie. Rozpór rośnie do 30 kN, a u podstaw pojawiają się momenty 40 kNm (EduBeam pokazuje 39,99, bo słupy minimalnie się skracają), ale momenty w narożach pozostają równe 80 kNm. Z symetrii siła tnąca w przegubie jest zerowa, więc każda połowa rygla nadal pracuje jak wspornik o długości 4 m wychodzący z naroża: kNm.

Pchnij ramę w bok. Wróć do podpór przegubowych i dodaj w węźle 2 obciążenie węzłowe Fx = 10 kN. Reakcje tracą symetrię: 35 kN i 45 kN w górę, 15 kN i 25 kN poziomo. Sprawdź je tymi samymi trzema równaniami i warunkiem ; obciążenie w węźle 2 nie ma ramienia względem węzła 3. Moment w lewym narożu spada do −60 kNm, a w lewej połowie rygla pojawia się niewielki moment dodatni, 1,25 kNm w odległości 0,5 m od przegubu.

Pozioma siła 10 kN w węźle 2: prawe naroże przejmuje teraz 100 kNm−60−1001,2510 kNq = 10 kN/m1535254512345
Pozioma siła 10 kN w węźle 2: prawe naroże przejmuje teraz 100 kNmOtwórz w EduBeamie

Dodaj drugi przegub. Zaznacz także przegub na początku elementu 2, w węźle 2. Dwa przeguby w ryglu opartym na dwóch słupach podpartych przegubowo tworzą mechanizm. EduBeam nie pokazuje wyników, wyświetla komunikat Przeguby w węzłach 2, 3 pozwalają konstrukcji się poruszać. i animuje ruch.

Co dalej