Samouczek: belka pochyła

Zamodelujesz krokiew obciążoną śniegiem, odczytasz siły normalne i tnące wzdłuż jej pochylenia i sprawdzisz je ręcznie.

  • Czas: około 15 minut. To pierwszy i najkrótszy z czterech samouczków.
  • Przygotuj: EduBeam otwarty w drugiej karcie przeglądarki, na komputerze z myszą i klawiaturą. Jeśli jeszcze nie pracowałeś w EduBeamie, najpierw przejdź Szybki start: pokazuje zakładki i okna, z których korzysta ten samouczek.
  • Wymagana wiedza: równowaga belki swobodnie podpartej i rozkład siły na dwie składowe.
  • Jednostki: SI. Plakietka jednostek w prawym dolnym rogu widoku powinna pokazywać m m² kN kNm MPa. Jeśli widzisz na niej stopy i kipy, kliknij ją i w polu Układ jednostek wybierz SI (metryczny).

Czego się nauczysz

  • przeliczać obciążenie podane na metr rzutu poziomego na obciążenie wzdłuż pręta, którego oczekuje EduBeam,
  • kierować obciążenie liniowe pionowo albo prostopadle do pręta za pomocą pola LCS,
  • obracać podporę przesuwną i przekonać się, że zmienia to siłę normalną, ale nie moment zginający.
Gotowa krokiew: 3 kN/m śniegu na metr rzutu, wprowadzone jako 2,4 kN/m wzdłuż pręta, podpora przegubowa nieprzesuwna przy okapie (węzeł 1) i przesuwna przy kalenicy (węzeł 2)64 m3 mq = 2,4 kN/m6612
Gotowa krokiew: 3 kN/m śniegu na metr rzutu, wprowadzone jako 2,4 kN/m wzdłuż pręta, podpora przegubowa nieprzesuwna przy okapie (węzeł 1) i przesuwna przy kalenicy (węzeł 2)Otwórz w EduBeamie

Zadanie

  • Prosta krokiew od węzła 1 w (0, 0) do węzła 2 w (4, −3): 4 m w rzucie i 3 m wysokości, czyli długość m, i .
  • Podpora przegubowa nieprzesuwna w węźle 1, przy okapie. W węźle 2, przy kalenicy, podpora przesuwna, która przesuwa się poziomo, więc jej reakcja jest pionowa.
  • Śnieg kN/m, podany tak jak w normach: na metr rzutu (poziomego).
  • Stal, GPa, i  m⁴, jak dla IPE 300.

Czy jest statycznie wyznaczalna? Trzy reakcje i trzy równania równowagi: tak. Siły wynikają z samych warunków równowagi; i  mają znaczenie tylko dla ugięcia.

Zbuduj model

Materiał i przekrój

  1. Na pasku aplikacji kliknij Wyczyść model, zaznacz Usuń materiały i Usuń przekroje i kliknij Potwierdź. Węzły i elementy będą znów numerowane od 1.
  2. Zakładka Materiały → Biblioteka materiałów → + w wierszu Stal (S235), a potem Anuluj, aby zamknąć bibliotekę.
  3. Zakładka Przekroje → Dodaj przekrój. Jako Iy wpisz 8,356e-5, w polach Pole, Wysokość i Współczynnik ścinania zostaw 1 i kliknij Dodaj przekrój.

Przy polu 1 m² pręt praktycznie się nie skraca ani nie odkształca postaciowo, co zakłada obliczenie ręczne.

Narysuj pręt

  1. Zakładka Elementy → drugi przycisk Dodaj element, ten z ikoną kursora.
  2. Kliknij (0, 0), a potem (4, −3). Linijki i celownik pokazują, gdzie jesteś, a kliknięcia są przyciągane do siatki.
  3. Naciśnij Esc, aby zakończyć rysowanie, a potem F, aby dopasować widok.

Oś z jest skierowana w dół, więc węzeł 2, leżący 3 m nad węzłem 1, ma . Sprawdź oba węzły w tabeli Węzły i popraw współrzędne, które nie trafiły.

Podpory

Kliknij węzeł 1 → Podpory węzła → symbol Przegub. W ten sam sposób nadaj węzłowi 2 Przegub przesuwny.

Obciążenie

Na krokiew przypada łącznie kN śniegu. EduBeam rozkłada obciążenie równomierne wzdłuż długości pręta, więc te same 12 kN rozłożone na 5 m dają

  1. Zakładka Obciążenia → Dodaj obciążenie elementu.
  2. Typ obciążenia Obciążenie równomiernie rozłożone, Element 1, fz = 2,4.
  3. Odznacz LCS (lokalny układ współrzędnych), aby fz działało pionowo, i kliknij Dodaj obciążenie elementu.

Wyniki

Belka jest rozwiązana, gdy tylko dodasz obciążenie. W opcjach wyświetlania w prawym górnym rogu widoku (pokazuje je i ukrywa ikona koła zębatego) od początku są włączone Kształt odkształcony, My (x) i Reakcje; zaznacz jeszcze N (x) i Vz (x). Te same wykresy pokazuje przełącznik pod rysunkiem u góry.

EduBeam opisuje wykresy i reakcje w kN i kNm z dwoma miejscami po przecinku, więc powinieneś zobaczyć:

  • 6,00 przy każdej podporze, w górę. Reakcja pozioma podpory nieprzesuwnej wynosi 0,00: nie działa żadna siła pozioma.
  • 6,00 kNm, czyli największy moment zginający, w środku rozpiętości.
  • 4,80 kN siły tnącej w węźle 1 i -4,80 w węźle 2.
  • -3,60 kN siły normalnej w węźle 1 (ściskanie) i 3,60 w węźle 2 (rozciąganie), z zerem w środku rozpiętości.

Sprawdź ręcznie

Reakcje. Wypadkowa 12 kN działa w odległości 2 m w rzucie od węzła 1, więc z sum momentów względem obu końców kN. Nie działa żadna siła pozioma, zatem .

Moment zginający. Dla sił pionowych liczą się tylko poziome ramiona. W odległości w rzucie od węzła 1

dokładnie tak jak w belce poziomej o rozpiętości m pod tym samym obciążeniem na metr rzutu.

Siła tnąca i normalna. Siły na lewo od przekroju w punkcie sumują się do siły pionowej . Rozłóż ją na składową prostopadłą do pręta i składową wzdłuż niego:

Węzeł 1, kNŚrodek rozpiętości, Węzeł 2, kN
kN0−4,8 kN
kN0+3,6 kN
06 kNm0

Wszystko zgadza się z EduBeamem. Skierowana w górę reakcja w węźle 1 pcha dolny koniec w górę pochylenia, w pręt: ściskanie. Skierowana w górę reakcja w węźle 2 ciągnie górny koniec dalej w górę pochylenia, od pręta: rozciąganie. Znaki wynikają z kierunku elementu, od węzła 1 do węzła 2, co wyjaśnia strona Układ współrzędnych i konwencje znaków.

Eksperymentuj

Zmieniaj jedną rzecz naraz, przewidź wynik i dopiero wtedy sprawdź. Ctrl+Z cofa każdą zmianę.

Zapomnij o cosinusie. Wpisz fz = 3 zamiast 2,4. To 3 kN na metr długości krokwi, łącznie 15 kN, i każdy wynik wychodzi o 25 % za duży: reakcje 7,5 kN i moment 7,5 kNm. Przy dachu o nachyleniu 30° błąd wyniósłby 15 %, przy 45° – 41 %.

Zostaw zaznaczone pole LCS. Zaznacz LCS przy obciążeniu 2,4 kN/m. Teraz działa ono prostopadle do pochylenia, jak wiatr, i ma składową poziomą 7,2 kN, którą może przenieść tylko podpora nieprzesuwna. Moment rośnie do kNm, a siła normalna staje się stałym rozciąganiem 4,5 kN.

Te same 2,4 kN/m z zaznaczonym LCS: prostopadle do pochylenia, więc podpora nieprzesuwna przejmuje 7,2 kN w poziomie7,5q = 2,4 kN/m7,22,17,512
Te same 2,4 kN/m z zaznaczonym LCS: prostopadle do pochylenia, więc podpora nieprzesuwna przejmuje 7,2 kN w poziomieOtwórz w EduBeamie

Obróć podporę przesuwną. Znów odznacz LCS i zmień tylko kierunek, w którym przesuwa się podpora w węźle 2. Kliknij węzeł 2 → Podpory węzła, w polu Kąt lokalnego układu wpisz -36,87 i naciśnij Enter (albo wpisz tę wartość w polu α w wierszu węzła w tabeli Węzły).

Menu Podpory węzła dla węzła 2: symbole podpór, zablokowane kierunki i Kąt lokalnego układu

Kąt obraca własne osie węzła. W domyślnych osiach (x w prawo, z w dół) kąt ujemny obraca je na ekranie przeciwnie do ruchu wskazówek zegara. Więcej znajdziesz w części Podpory ukośne.

Podpora przesuwa się teraz wzdłuż pochylenia, więc jej reakcja jest prostopadła do pręta i z sumy momentów względem węzła 1 wynosi kN. Resztę przejmuje podpora nieprzesuwna, a wraz z nią całą siłę normalną: −7,2 kN w węźle 1, zero w węźle 2.

Podpora przesuwna w węźle 2 obrócona o −36,87°, tak by przesuwała się wzdłuż pochylenia: siła normalna zmienia się od −7,2 kN do zera−7,2q = 2,4 kN/m2,888,164,812
Podpora przesuwna w węźle 2 obrócona o −36,87°, tak by przesuwała się wzdłuż pochylenia: siła normalna zmienia się od −7,2 kN do zeraOtwórz w EduBeamie

Zamień ją na pionową podporę przesuwną. Przywróć kąt 0 i wybierz dla węzła 2 Przegub przesuwny pionowy. Przesuwa się on pionowo, więc może tylko pchać w bok: z sumy momentów względem węzła 1, , wynika 8 kN, a podpora nieprzesuwna równoważy ten rozpór. Cały pręt jest ściskany.

Pionowa podpora przesuwna w węźle 2: poziomy rozpór 8 kN i cała krokiew ściskana−13,6−6,4q = 2,4 kN/m812812
Pionowa podpora przesuwna w węźle 2: poziomy rozpór 8 kN i cała krokiew ściskanaOtwórz w EduBeamie

Trzy podpory przesuwne obok siebie:

Podpora przesuwna w węźle 2Reakcja w węźle 2Reakcja w węźle 1 od węzła 1 do 2
Pozioma6 kN ↑6 kN ↑od −3,6 do +3,6 kN
Wzdłuż pochylenia4,8 kN ⊥ do pręta2,88 kN →, 8,16 kN ↑od −7,2 do 0 kN
Pionowa8 kN ←8 kN →, 12 kN ↑od −13,6 do −6,4 kN

Moment zginający nigdy się nie zmienia, podobnie jak siła tnąca: we wszystkich trzech przypadkach to 6 kNm i ±4,8 kN. Węzeł 1, węzeł 2 i każdy przekrój leżą na jednej prostej – osi pręta. Składowa reakcji w węźle 2 działająca wzdłuż tej prostej nie daje momentu względem żadnego z tych punktów, więc dokłada tylko siłę normalną. Składowa prostopadła do pręta wynika z sumy momentów względem węzła 1 i zawsze wynosi 4,8 kN, niezależnie od kierunku podpory przesuwnej. Kierunek podpory decyduje tylko o tym, dokąd trafia rozpór, a to ma znaczenie dla ściany albo spocznika schodów, które muszą go przejąć.

Co dalej