เริ่มต้นใช้งาน
ไลบรารีวาดภาพ @edubeam/plot วาดคาน โครงข้อแข็ง และโครงถักในระนาบพร้อมผลการวิเคราะห์ออกมาเป็น SVG ทั้งชิ้นส่วน จุดรองรับ แรงกระทำ แรงปฏิกิริยา แผนภาพ N, V และ M และรูปร่างที่เสียรูป หน้าตาเหมือนภาพประกอบทุกภาพในเว็บไซต์นี้ สิ่งที่ต้องส่งให้คือโมเดลที่คำนวณแล้วด้วย @edubeam/fem ซึ่งเป็นตัวคำนวณเบื้องหลัง EduBeam ส่วนการจัดวาง มาตราส่วน และตำแหน่งของตัวเลขทุกตัว ไลบรารีจัดการให้เอง
ผู้สอนใช้ไลบรารีนี้สร้าง โจทย์และข้อสอบ จากค่า seed ของการสุ่ม สร้าง สไลด์ที่ค่อย ๆ เพิ่มเนื้อหา ทีละคลิก และวาดภาพประกอบเอกสารประกอบการสอน ทั้งบนหน้าเว็บและเป็นไฟล์สำหรับ LaTeX และ Word หน้า ฝึกทำโจทย์ และ เครื่องมือสร้างข้อสอบ ของเว็บไซต์นี้ก็สร้างด้วยไลบรารีนี้
ติดตั้ง
npm install @edubeam/plot @edubeam/fem vue
Vue 3.5 ขึ้นไปและตัวคำนวณเป็น peer dependencies แอปของคุณจึงมีแต่ละแพ็กเกจอยู่ชุดเดียว แพ็กเกจนี้เป็น ESM เท่านั้น มี type มาในตัว และไม่ต้องใช้ stylesheet ทำงานบน Node 20.19 ขึ้นไป ถ้าต้องการรันสคริปต์ TypeScript ตรง ๆ ด้วย node script.ts ต้องใช้ Node 22.18 ขึ้นไป
วาดโมเดลที่คำนวณแล้ว
ใช้สองไฟล์ ไฟล์แรก beams.ts สร้างคานและคำนวณด้วย @edubeam/fem โค้ดเป็นฟังก์ชันธรรมดา โมเดลเดียวกันจึงใช้ได้ทั้งในหน้าเว็บ ในสไลด์ และในสคริปต์
import { DofID, LinearStaticSolver } from '@edubeam/fem'
/** คานช่วงเดียวแบบรองรับธรรมดา ยาว `span` m รับ `q` kN/m คำนวณเสร็จแล้ว ตัวคำนวณใช้หน่วย SI */
export const simpleBeam = (span: number, q: number): LinearStaticSolver => {
const solver = new LinearStaticSolver()
const { domain } = solver
domain.createMaterial(1, { e: 210e9, g: 81e9 }) // เหล็ก, Pa
domain.createCrossSection(1, { a: 28.5e-4, iy: 1943e-8, h: 0.2, k: 1e32 }) // IPE 200 ไม่เสียรูปจากแรงเฉือน
domain.createNode('A', [0, 0, 0], [DofID.Dx, DofID.Dz]) // หมุด
domain.createNode('B', [span, 0, 0], [DofID.Dz]) // ล้อเลื่อน
domain.createBeam2D(1, ['A', 'B'], 1, 1)
solver.loadCases[0].createBeamElementUniformEdgeLoad(1, [0, q * 1e3], true) // N/m, +z ชี้ลง
solver.solve()
return solver
}
ไฟล์ที่สอง BeamFigure.vue ส่งตัวคำนวณให้ StructurePlot และบอกว่าจะวาดอะไร
<script setup lang="ts">
import { StructurePlot } from '@edubeam/plot'
import { simpleBeam } from './beams'
const beam = simpleBeam(6, 12)
</script>
<template>
<StructurePlot :solver="beam" :layers="['members', 'supports', 'loads', 'reactions', 'M']" />
</template>
เท่านี้ก็ได้ภาพครบ: คานบนจุดรองรับ แรงกระทำ 12 kN/m แรงปฏิกิริยาสองค่า ค่าละ 36 kN และโมเมนต์ดัด kNm ที่กึ่งกลางช่วง ซึ่งวาดไว้ทางด้านรับแรงดึง
ภาพกว้างเต็มคอนเทนเนอร์และกำหนดความสูงเอง ข้อความ สัญลักษณ์ และความหนาของเส้นมีขนาดคงที่เป็นพิกเซลไม่ว่าโครงสร้างจะใหญ่แค่ไหน ภาพจึงยังอ่านได้บนโทรศัพท์ ถ้าไม่ระบุ layers ภาพจะเลือกผลลัพธ์ให้เอง: M สำหรับคานและโครงข้อแข็ง N สำหรับโครงถัก เลเยอร์ ทั้งหมดอยู่ในหน้า StructurePlot ส่วนการสร้างโมเดลอธิบายไว้ใน เอกสารของตัวคำนวณ
เมื่อโมเดลเปลี่ยน
ภาพอ่านค่าจากตัวคำนวณที่ส่งให้ แต่ไม่ได้คอยเฝ้าดูการเปลี่ยนแปลง เมื่อมีอะไรเปลี่ยน ให้คำนวณใหม่แล้วส่งตัวคำนวณตัวใหม่เข้าไป ซึ่ง computed ทำได้พอดี
<script setup lang="ts">
import { computed, ref } from 'vue'
import { StructurePlot } from '@edubeam/plot'
import { simpleBeam } from './beams'
const q = ref(12) // kN/m
const beam = computed(() => simpleBeam(6, q.value))
</script>
<template>
<input v-model.number="q" type="range" min="1" max="30" />
<StructurePlot :solver="beam" :layers="['members', 'supports', 'loads', 'reactions', 'M']" />
</template>
คานแบบนี้คำนวณเสร็จในราวหนึ่งมิลลิวินาที ภาพจึงเปลี่ยนตามแถบเลื่อนได้ทันขณะลาก ถ้าแก้ค่าในตัวคำนวณตัวเดิมโดยตรงแทน ให้เพิ่มค่า prop revision แล้วภาพจะอ่านค่าใหม่
บันทึกเป็นไฟล์
สำหรับภาพใน LaTeX, Word หรือ Inkscape ฟังก์ชัน structureSvg เขียนภาพเดียวกันออกมาเป็นไฟล์ SVG แบบ standalone ที่กำหนดสีไว้ตายตัว โดยไม่ต้องใช้ทั้ง Vue และเบราว์เซอร์ ใช้แค่ Node บันทึกโค้ดนี้เป็น beam-svg.ts ไว้ข้าง beams.ts
import { writeFileSync } from 'node:fs'
import { modelFromSolver, structureSvg } from '@edubeam/plot'
import { simpleBeam } from './beams.ts'
const svg = structureSvg(modelFromSolver(simpleBeam(6, 12)), {
layers: ['members', 'supports', 'loads', 'reactions', 'M'],
})
writeFileSync('beam.svg', svg)
รันด้วย node beam-svg.ts (Node 22.18 ขึ้นไป ถ้าเป็นเวอร์ชันเก่ากว่าให้ใช้ npx tsx beam-svg.ts) ตัวเลือกต่าง ๆ และวิธีนำไฟล์ไปใช้ใน LaTeX และ Word อยู่ในหัวข้อ ไฟล์ SVG แบบ standalone
ภาพแผนภาพเรียงซ้อน
DiagramStack วาดภาพที่มีอยู่ในตำรากลศาสตร์โครงสร้างทุกเล่ม: คานตรงพร้อมแรงกระทำ และแผนภาพ V(x), M(x) และ w(x) เรียงอยู่ข้างใต้บนแกน x เดียวกัน เมื่อใช้ v-model:load-at ผู้อ่านลากแรงกระทำเป็นจุดไปตามคานได้ และเห็นแผนภาพเปลี่ยนตาม
<DiagramStack v-model:load-at="at" :solver="solveWithLoadAt(at)" />
ตัวอย่างฉบับเต็มอยู่ในหน้า DiagramStack
ใช้ได้ทุกที่
ถ้าต้องการลงทะเบียนคอมโพเนนต์ทั้งสองแบบ global แทนการ import ในทุกไฟล์ที่ใช้
import { createApp } from 'vue'
import { EduBeamPlot } from '@edubeam/plot'
import App from './App.vue'
createApp(App).use(EduBeamPlot).mount('#app') // ใช้ <StructurePlot> และ <DiagramStack> ได้ในทุก template
การ import ตามชื่อทำให้ bundle เล็กกว่า หน้าที่ import เฉพาะ StructurePlot จะไม่มี DiagramStack หรือปลั๊กอินติดมาด้วย คอมโพเนนต์ทั้งสองเรนเดอร์ฝั่งเซิร์ฟเวอร์ได้ด้วย ทั้งใน Nuxt และ VitePress ดู การฝังในหน้าเว็บ
ขั้นต่อไป
โจทย์และข้อสอบ
โจทย์ไม่ซ้ำกันสำหรับนักศึกษาแต่ละคนจากค่า seed พร้อมเฉลย จะพิมพ์ออกมาหรือบันทึกไว้ใช้กับ LaTeX ก็ได้
สไลด์และเอกสารประกอบการสอน
ภาพที่ค่อย ๆ เพิ่มเนื้อหาทีละคลิกใน Slidev, Vue หรือ Beamer และภาพเดียวกันสำหรับเอกสารประกอบการสอน
StructurePlot
เลเยอร์ เส้นบอกขนาด ภาพย่อ ขนาด หน่วย และการอ่านค่าด้วยตัวชี้
DiagramStack
คานเหนือแผนภาพ V, M และ w พร้อมแรงกระทำที่ผู้อ่านลากได้