Eğitim: eğik kiriş
Kar yükü altındaki bir çatı merteğini modelleyin, eğimi boyunca normal ve kesme kuvvetlerini okuyun ve bunları elle kontrol edin.
- Süre: yaklaşık 15 dakika. Dört eğitimin ilki ve en kısası budur.
- Gerekenler: ikinci bir tarayıcı sekmesinde açık EduBeam; fare ve klavyesi olan bir bilgisayar. EduBeam'i daha önce kullanmadıysanız önce Hızlı başlangıç sayfasını yapın: bu eğitimde kullanılan sekmeleri ve pencereleri orada tanırsınız.
- Ön bilgi: basit mesnetli bir kirişin dengesi ve bir kuvveti iki bileşene ayırmak.
- Birimler: SI. Görüntüleyicinin sağ altındaki birim göstergesinde
m m² kN kNm MPayazmalıdır. Fit ve kip görüyorsanız göstergeye tıklayın ve Birim sistemi olarak SI (metrik) seçin.
Neler öğreneceksiniz
- yatay izdüşümün metresi başına verilen bir yükü, EduBeam'in beklediği, eleman boyunca etkiyen yüke çevirmeyi,
- LCS (yerel koordinat sistemi) kutusuyla yayılı bir yükü düşey ya da elemana dik yönlendirmeyi,
- bir kayıcı mesnedi döndürmeyi ve bunun normal kuvveti değiştirdiğini, eğilme momentini ise değiştirmediğini görmeyi.
Problem
- (0, 0)'daki 1 düğümünden (4, −3)'teki 2 düğümüne yükselen düz bir mertek: planda 4 m, yükseklik 3 m; dolayısıyla uzunluğu m, ve .
- Saçakta, 1 düğümünde mafsallı mesnet. Mahyada, 2 düğümünde yatay doğrultuda kayan bir kayıcı mesnet; tepkisi bu yüzden düşeydir.
- Kar yükü kN/m; yönetmeliklerin verdiği gibi yatay izdüşümün metresi başına.
- Çelik, GPa ve bir IPE 300'ünki kadar m⁴.
Sistem izostatik mi? Üç mesnet tepkisi ve üç denge denklemi var: evet. Kuvvetler yalnızca denge denklemlerinden bulunur; ve yalnızca sehimi etkiler.
Modeli kurun
Malzeme ve kesit
- Üst araç çubuğunda Modeli temizle düğmesine tıklayın, Malzemeleri sil ve Kesitleri sil kutularını işaretleyin ve Onayla düğmesine tıklayın. Düğümler ve elemanlar yeniden 1'den başlayarak numaralanır.
- Malzemeler sekmesi → Malzeme kütüphanesi → Çelik (S235) satırındaki +; ardından kütüphaneyi İptal ile kapatın.
- Kesitler sekmesi → Kesit ekle. Iy için
8.356e-5girin; Alan, Yükseklik ve Kayma düzeltme katsayısı değerlerini1olarak bırakın ve Kesit ekle düğmesine tıklayın.
1 m²'lik alan sayesinde eleman, el hesabının varsaydığı gibi, fark edilir ölçüde kısalmaz ve kayma şekil değiştirmesi yapmaz.
Elemanı çizin
- Elemanlar sekmesi → ikinci Eleman ekle düğmesi, imleç simgeli olan.
- Önce (0, 0), sonra (4, −3) noktasına tıklayın. Cetveller ve artı imleci nerede olduğunuzu gösterir; tıklamalar ızgaraya yakalanır.
- Çizimi bitirmek için Esc tuşuna, ardından görünümü ekrana sığdırmak için F tuşuna basın.
z ekseni aşağı doğrudur; bu yüzden 1 düğümünden 3 m yukarıdaki 2 düğümü 'tedir. İki düğümü de Düğümler tablosunda kontrol edin ve tutmayan koordinatların üzerine doğrusunu yazın.
Mesnetler
1 düğümüne tıklayın → Düğüm mesnetleri → Mafsallı mesnet simgesi. 2 düğümüne de aynı yolla Kayıcı mesnet verin.
Yük
Mertekteki toplam kar yükü kN'dur. EduBeam düzgün yayılı yükü elemanın uzunluğu boyunca dağıtır; aynı 12 kN 5 m'ye yayılınca
olur.
- Yükler sekmesi → Eleman yükü ekle.
- Yük türü Düzgün yayılı yük, Eleman
1,fz = 2.4. fzdüşey etkisin diye LCS işaretini kaldırın ve Eleman yükü ekle düğmesine tıklayın.
Sonuçlar
Yükü girer girmez kiriş çözülür. Görüntüleyicinin sağ üstündeki görünüm seçeneklerinde (dişli simgesi onları gösterir ve gizler) Deforme şekil, My (x) ve Mesnet tepkileri baştan açıktır; N (x) ve Vz (x) seçeneklerini de işaretleyin. En üstteki şeklin altındaki anahtar da aynı diyagramları gösterir.
EduBeam diyagramları ve mesnet tepkilerini kN ve kNm cinsinden, iki ondalık basamakla etiketler; şunları görmelisiniz:
- Her mesnette yukarı doğru
6,00. Mafsallı mesnetin yatay tepkisi0,00gösterir: yatay bir kuvvet etkimez. - Açıklık ortasında eğilme momentinin tepe değeri,
6,00kNm. - 1 düğümünde
4,80kN, 2 düğümünde-4,80kesme kuvveti. - 1 düğümünde
-3,60kN (basınç), 2 düğümünde3,60(çekme) normal kuvvet; açıklık ortasında sıfırdan geçer.
Elle kontrol edin
Mesnet tepkileri. 12 kN'luk bileşke, planda 1 düğümünden 2 m uzakta etkir; dolayısıyla uçlardan herhangi birine göre moment alınca kN bulunur. Yatay kuvvet olmadığından .
Eğilme momenti. Düşey kuvvetlerde yalnızca yatay moment kolları önemlidir. 1 düğümünden planda uzaklıkta
olur; bu, yatay izdüşümün metresi başına aynı yükü taşıyan m açıklıklı yatay bir kirişin değerinin tıpatıp aynısıdır.
Kesme ve normal kuvvet. 'teki bir kesimin solundaki kuvvetlerin toplamı düşey bir kuvvetidir. Bunu elemana dik ve eleman boyunca bileşenlerine ayırın:
| 1 düğümü, kN | Açıklık ortası, | 2 düğümü, kN | |
|---|---|---|---|
| kN | 0 | −4,8 kN | |
| kN | 0 | +3,6 kN | |
| 0 | 6 kNm | 0 |
Hepsi EduBeam'deki gibi. 1 düğümündeki yukarı doğru tepki alt ucu eğim boyunca yukarı, elemanın içine doğru iter: basınç. 2 düğümündeki yukarı doğru tepki üst ucu eğim boyunca daha da yukarı, elemandan dışarı doğru çeker: çekme. İşaretler elemanın 1 düğümünden 2 düğümüne olan yönünü izler; bunu Koordinat sistemi ve işaret kabulü sayfası açıklıyor.
Deneyin
Her seferinde tek bir şeyi değiştirin, sonucu önce tahmin edin, sonra bakın. Her değişikliği Ctrl+Z ile geri alabilirsiniz.
Kosinüsü unutun. 2,4 yerine fz = 3 girin. Bu, eğim boyunca metre başına 3 kN, toplamda 15 kN eder ve bütün sonuçlar %25 fazla çıkar: 7,5 kN'luk mesnet tepkileri ve 7,5 kNm. 30° eğimli bir çatıda hata %15, 45° eğimli bir çatıda %41 olurdu.
LCS işaretli kalsın. 2,4 kN/m'lik yükte LCS kutusunu işaretleyin. Yük artık rüzgâr gibi eğime dik iter; 7,2 kN'luk yatay bileşenini yalnızca mafsallı mesnet karşılayabilir. Moment kNm'ye çıkar ve normal kuvvet 4,5 kN'luk sabit bir çekmeye dönüşür.
Kayıcı mesnedi döndürün. LCS işaretini yeniden kaldırın ve yalnızca 2 düğümündeki kayıcı mesnedin kayma yönünü değiştirin. 2 düğümüne tıklayın → Düğüm mesnetleri, Düğüm yerel eksen açısı alanına -36.87 yazın ve Enter tuşuna basın (ya da değeri Düğümler tablosunda o düğümün satırındaki α alanına yazın).

Açı, düğümün kendi eksenlerini döndürür. Varsayılan eksenlerde (x sağa, z aşağı) negatif bir açı onları ekranda saat yönünün tersine döndürür. Ayrıntılar Eğik mesnetler bölümünde.
Kayıcı mesnet artık eğim boyunca kayar; bu yüzden tepkisi elemana diktir ve 1 düğümüne göre moment alınca kN bulunur. Geri kalanını, onunla birlikte de normal kuvvetin tamamını mafsallı mesnet alır: 1 düğümünde −7,2 kN, 2 düğümünde sıfır.
Düşey kayıcı mesnet yapın. Açıyı yeniden 0 yapın ve 2 düğümü için Düşey kayıcı mesnet seçin. Bu mesnet düşey doğrultuda kayar, dolayısıyla yalnızca yatay doğrultuda itebilir: 1 düğümüne göre moment denklemi 'den 8 kN bulunur; mafsallı mesnet de merteği bu itkiye karşı tutar. Elemanın tamamı basınç altındadır.
Üç kayıcı mesnet yan yana:
| 2 düğümündeki kayıcı mesnet | 2 düğümündeki tepki | 1 düğümündeki tepki | 1 düğümünden 2'ye |
|---|---|---|---|
| Yatay | 6 kN ↑ | 6 kN ↑ | −3,6'dan +3,6 kN'a |
| Eğim boyunca | 4,8 kN, elemana ⊥ | 2,88 kN →, 8,16 kN ↑ | −7,2'den 0 kN'a |
| Düşey | 8 kN ← | 8 kN →, 12 kN ↑ | −13,6'dan −6,4 kN'a |
Eğilme momenti hiç değişmez, kesme kuvveti de: üç durumda da 6 kNm ve ±4,8 kN. 1 düğümü, 2 düğümü ve her kesim noktası tek bir doğru, elemanın ekseni üzerindedir. 2 düğümündeki tepkinin bu doğru boyunca etkiyen bileşeninin bu noktaların hiçbirine göre momenti yoktur; bu yüzden yalnızca normal kuvvet ekler. Elemana dik bileşeni ise, kayıcı mesnet hangi yöne bakarsa baksın, 1 düğümüne göre moment dengesinden 4,8 kN olarak belirlenir. Kayıcı mesnedin yönü yalnızca itkinin nereye gittiğini belirler; bu da onu karşılamak zorunda olan duvar ya da merdiven sahanlığı için önemlidir.
Sonraki adımlar
Alıştırma: konsollu kirişler
Yayılı yük altındaki bir kirişin mesnet tepkileri ve en büyük momenti; cevaplarınız anında kontrol edilir. O2048 ile başlayın; daha fazlası için yalnızca Konsollu kiriş seçili kalsın ve Yeni soru düğmesine basın.
Sonraki: üç mafsallı çerçeve
Dört çubuk, bir ara mafsal ve yatay itki: hâlâ yalnızca denge denklemleriyle çözebileceğiniz bir çerçeve.