Bắt đầu

@edubeam/fem là bộ giải phần tử hữu hạn đứng sau EduBeam: mọi biểu đồ, phản lực và độ võng mà ứng dụng hiển thị đều do nó tính. Bạn có thể dùng nó để giải dầm, khung và dàn phẳng ngay từ mã của mình, trong trình duyệt hoặc trong Node: tạo bài tập kèm đáp số, chấm bài tập về nhà, chạy khảo sát tham số, hay đặt một bộ giải phía sau trang web.

Thư viện được viết bằng TypeScript, có sẵn định nghĩa kiểu và là phần mềm tự do theo giấy phép GPL-3.0. Tác giả là Bořek Patzák; thư viện được phát triển cùng Jan Voříšek và những người đóng góp khác.

Cài đặt

Terminal
npm install @edubeam/fem

Thư viện dùng được với cả import lẫn require, trong trình duyệt và trong Node 18 trở lên, và chỉ phụ thuộc vào một gói: mathjs. Trước phiên bản 0.3.0, nó được cài từ GitHub dưới tên ts-fem: nếu bạn từng dùng tên đó, chỉ cần đổi các lệnh import sang @edubeam/fem. Ngoài ra không có gì thay đổi.

Để chạy thử ví dụ bên dưới trong một thư mục trống, hãy biến thư mục đó thành một dự án dùng import, rồi cài đặt:

Terminal
npm init -y
npm pkg set type=module
npm install @edubeam/fem

Nếu package.json không có "type": "module", ví dụ vẫn chạy, nhưng Node sẽ in một cảnh báo trước.

Dầm đầu tiên

Một dầm thép IPE 200 dài 6 m, đặt trên một gối cố định và một gối di động, chịu tải phân bố đều 12 kN/m:

beam.ts
import { DofID, LinearStaticSolver } from '@edubeam/fem'

const solver = new LinearStaticSolver()
const { domain } = solver

// Mọi đại lượng theo đơn vị SI: m, N, Pa. Thép và tiết diện IPE 200.
domain.createMaterial('steel', { e: 210e9, g: 81e9 })
domain.createCrossSection('IPE200', { a: 28.5e-4, iy: 1943e-8, k: 5 / 6 })

// Nút tại [x, y, z] tính bằng mét, kèm các bậc tự do mà gối tựa chặn
domain.createNode('A', [0, 0, 0], [DofID.Dx, DofID.Dz]) // gối cố định
domain.createNode('B', [6, 0, 0], [DofID.Dz]) // gối di động
const beam = domain.createBeam2D(1, ['A', 'B'], 'steel', 'IPE200')

// 12 kN/m theo trục z địa phương của thanh: hướng xuống với dầm vẽ từ trái sang phải
const lc = solver.loadCases[0]
lc.createBeamElementUniformEdgeLoad(1, [0, 12e3], true)

solver.solve()

console.log(beam.computeBendingMomentAt(lc, 3)) // N·m, giữa nhịp
console.log(beam.computeShearForceAt(lc, 0)) // N, tại A
console.log(beam.computeLocalDefl(lc, 2).w[1]) // m, giữa nhịp

Lưu tệp thành beam.ts và chạy node beam.ts: từ Node 22.18 trở đi, Node chạy thẳng tệp TypeScript. Tệp này không có chú thích kiểu nào, nên với Node cũ hơn, bạn chỉ cần lưu nó thành beam.mjs. Chương trình in ra:

Đầu ra
54000
36000
0.04990940552616746

Đó chính là các giá trị trong giáo trình,  kNm và  kN. Dưới đây là cùng dầm đó, do chính bộ giải này tính ngay trong trình duyệt của bạn:

Dầm ở trên: 6 m, IPE 200, 12 kN/m54q = 12 kN/m3636AB
Dầm ở trên: 6 m, IPE 200, 12 kN/mMở trong EduBeam

Độ võng 49,91 mm lớn hơn giá trị Euler–Bernoulli  mm đúng 0,28 mm. Đây không phải lỗi: thanh là dầm Timoshenko, và 0,28 mm chính là , phần độ võng do biến dạng trượt của dầm này. Đặt k thật lớn, chẳng hạn 1e32, phần này sẽ biến mất: xem Biến dạng trượt.

Đoạn mã làm gì

Tạo bộ giải

new LinearStaticSolver() tạo sẵn một domain trống để chứa mô hình, và một trường hợp tải, solver.loadCases[0].

Mô tả mô hình

Vật liệu và tiết diện, các nút cùng gối tựa của chúng, rồi đến các thanh nối giữa các nút. Mỗi đối tượng có một nhãn (label), là chuỗi hoặc số, và phần còn lại của mô hình tham chiếu đến nó qua nhãn này. Xem Nút và gối tựa, Vật liệu và tiết diện và Thanh và khớp.

Đặt tải

Tải trọng thuộc về một trường hợp tải: lực tại nút, tải trọng trên thanh, nhiệt độ và lún gối tựa. Xem Tải trọng.

Giải

solver.solve() ghép ma trận và giải mọi trường hợp tải. Xem Giải mô hình.

Đọc kết quả

Nội lực tại bất kỳ điểm nào trên thanh, độ võng, nội lực đầu phần tử, chuyển vị nút và phản lực. Xem Đọc kết quả, và Vẽ kết quả nếu cần biểu đồ.

Tóm tắt đơn vị và dấu

Đầu vào theo SI thì đầu ra cũng theo SI. Mô hình nằm trong mặt phẳng x–z với trục z hướng xuống, nên fz dương đẩy xuống và đỉnh một cột cao 4 m nằm tại . Vị trí dọc theo thanh tính bằng mét kể từ nút thứ nhất của thanh. Mô men căng thớ dưới là dương. Danh sách đầy đủ có ở trang Đơn vị và quy ước dấu.

Sáu điểm dễ nhầm

  1. Trục z hướng xuống. Tải trọng trọng lực mang dấu dương, và mọi điểm cao hơn gối tựa có z âm. Xem Hệ trục.
  2. Chiều của thanh quyết định dấu của M và w. Khai báo dầm từ trái sang phải và cột từ dưới lên trên, khi đó dấu sẽ giống trong giáo trình. Xem Chiều của thanh.
  3. Thiếu tham số sẽ cho NaN hoặc kết quả vô nghĩa, không báo lỗi. Tiết diện cần a, iy và k; vật liệu cần e, và cả g trừ khi k rất lớn. Xem Vật liệu và tiết diện.
  4. Sau khi thêm nút, thêm thanh hoặc đổi gối tựa, hãy đặt solver.codeNumberGenerated = false trước khi giải lại. Xem Giải lại sau khi thay đổi.
  5. Phản lực trả về dưới dạng ma trận mathjs hoặc mảng, theo thứ tự đã khai báo các bậc tự do của gối tựa. Xem Phản lực.
  6. Hệ biến hình không phải lúc nào cũng gây lỗi. Chuyển vị cỡ  m nghĩa là kết cấu có thể chuyển động tự do. Xem Khi giải thất bại.

Tiếp theo